پاسخ به سه شبهه اهل سنت در مورد واقعه غدیر

واقعه غدیر از مهم ترین وقایع تاریخ اسلام است که در آن، پیامبر اکرم(ص) هنگام بازگشت از حجة الوداع در 18 ذی الحجه سال دهم قمری در غدیر خم، طی خطبه ای با عبارات گوناگون از جمله «مَنْ کُنْتُ مَوْلَاهُ فَهَذَا عَلِیٌّ مَوْلَاهُ» امام علی(ع) را خلیفه و جانشین پس از خود معرفی کرد. این معرفی بنا به دستور خدا در آیه تبلیغ بود. این آیه به پیامبر(ص) دستور می داد آنچه خداوند بر او نازل کرده، ابلاغ کند و اگر این کار را نکند، رسالتش را انجام نداده است. پس از واقعه غدیر آیه اکمال نازل شد که براساس آن خداوند از تکمیل دین و اتمام نعمت خود خبر داد و دین اسلام را برای مردم پسندید. خبرنگار ایکنا از همدان به منظور بررسی واقعه غدیر از دیدگاه اهل سنت با حجت الاسلام والمسلمین ابراهیم افلاکیان، مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه پیام نور استان همدان گفت وگویی کرده است که مشروح آن را در زیر می خوانیم:

ایکنا _ واقعه غدیر در چه تاریخی و چگونه اتفاق افتاد و این جریان در بین اهل سنت و تشیع از چه جایگاهی برخوردار است؟

غدیرخم در میان شیعه و سنی جایگاه یکسانی دارد و هر دو این مبحث را مورد تأکید قرار می دهند که واقعه غدیر صورت گرفته و در اصلِ موضوع هیچ اختلافی وجود ندارد.

غدیرخم نام برکه ای کوچک و ناحیه ای میان مکه و مدینه است که در روز 18 ذی الحجه سال 10 هجری قمری اتفاق افتاده است. در روایات آمده است پس از رسیدن کاروان حجةالوداع به غدیر و فرمان توقف از سوی پیامبر(ص)، آن حضرت مقداد، سلمان، ابوذر و عمار را فراخواند و به آنان دستور داد تا به محل پنج درخت کهنسال که در یک ردیف جلوی برکه غدیر بودند، بروند و آنجا را برای اجرای مراسم آماده کنند.

آن ها خارهای زیر درختان را کندند و سنگ‏ های ناهموار را جمع و زیر درختان را جارو کردند و آب پاشیدند. سپس شاخه ‏های پایین آمده درختان را که تا نزدیکی زمین آمده بود قطع کردند. بعد از آن در فاصله دو درختِ وسط، روی شاخه ها پارچه ای انداختند تا سایبانی از آفتاب باشد.

سپس در زیر سایبان، بنای منبری از سنگ را تدارک دیدند. ابتدا با جمع آوری سنگ‏ های بزرگ و کوچک، آن ها را روی هم چیدند و شبه منبری به بلندی قامت حضرت ساختند. سپس از رواندازهای شتران و سایر مرکب ها کمک گرفتند و بنای آن را تکمیل کردند.

جانمایی منبر پیامبر(ص) به گونه ای بود که 100 هزار نفر جمعیت از مسلمانان دورتادور حضرت ایستاده بودند، به گونه ای که در ماجرای غدیر آمده است احدی  از حاضران غدیر خم نبود مگر آنکه آن حضرت را به چشم خود می دید و صدای آن حضرت را به گوش خود می‏ شنید.

بنابراین، در ایراد خطبه غدیر همه مسلمانان به چشم خود دیدند که پیامبر(ص) دست علی(ع) را بالا گرفت و او را به عنوان جانشین خود انتخاب کرد. نکته ای که در اینجا مطرح است مسلمانان حدیث غدیر را نه فقط به صورت شنوایی بلکه به صورت بینایی دیدند. بنابراین، 100 هزار نفر جمعیت، صحه کامل بر این ماجرا می گذارند چراکه صحت و سقم شنیدن با دیدن متفاوت است که در جریان غدیر دیدن هم حادث شده است. بر این اساس شیعه و سنی هیچ تردیدی در وقوع واقعه غدیر ندارند.

ایکنا _ اهل سنت چه نکاتی از حدیث غدیر را نمی پذیرند؟

یکی از ایراداتی که برخی از دانشمندان اهل سنت بر حدیث غدیر دارند این است که آن ها بر این باورند حدیث غدیر یک خبر واحد است؛ به این معنا که یک راوی بیشتر آن را نقل نکرده و بر این عقیده اند که این جریان خبری متواتر نیست که از زبان چندین دانشمند بیان شود.

شیعه در پاسخ به این شبهه بیان می کند که بیعت مردم با امام علی(ع) بیعت ولایت بوده است و هیچ کس نمی تواند در آن تردید داشته باشد و این حدیث متواتر است، چراکه بیش از 40 نفر راوی دارد و هیچ واقعه تاریخی به این همه تواتر نرسیده است.

علامه امینی در کتاب الغدیر که بیش از 30 سال از عمر خود را صرف نگارش این کتاب کرده، 110 نفر از صحابه پیامبر(ص) را با اسناد معتبر معرفی می کند که واقعه غدیر را بیان کرده و بر ولایت حضرت علی(ع) صحه می گذارند که برخی از آن ها سلمان فارسی، ام هانی، جابربن حیان و برخی از صحابه اهل تسنن ام غزالی، ابن ابی الحدید و... هستند. بنابراین این حدیث براساس تعصب و جهل نیست.

یکی دیگر از ایرادات سنی ها بر این حدیث آن است که در روز واقعه غدیر امام علی(ع) جهت جمع آوری زکات در یمن حضور داشته و آن شخصی که پیامبر(ص) دست ایشان را بالا می گیرد حضرت علی(ع) نیست. در حالی که به اعتراف اهل حدیث تاریخ نشان می دهد که جمع آوری زکات در یمن پیش از موسم حج بوده و امام علی(ع) در حجةالوداع در کنار پیامبر(ص) بوده است.

و ایراد دیگری که اهل سنت بر حدیث غدیر دارند آن است که بیان می کنند مولا به معنای دوست و رفیق و اولویت در تصرف است و به معنای امامت و ولایت نیست. در پاسخ به این نکته باید گفت اگر مولا به معنای اولویت در تصرف باشد که همان مفهوم مقام امامت و ولایت را دارد که برای ما حجت است، اما چنانچه به مفهوم دوست و رفیق باشد و پیامبر دست علی(ع) را بالا می گیرد که دوست و رفیق خود را به مردم معرفی کند اصلاً عقلانی به نظر نمی رسد که پیامبر(ص) جمعیت صد هزار نفری را در آن گرمای سوزان اذیت کند و مشقت فراوانی را به خود و دیگران دهد که صرفاً می خواهد دوست و رفیق خود را به مردم معرفی کند. بنابراین، مراد دوستی نیست. اهل سنت نمی توانند مولا را به عنوان صفت درنظر بگیرند و مولا همان به معنای صاحب الامر و اولی در تصرف است.

یکی دیگر از نکاتی که بر حدیث غدیر صحه محکمی می گذارد آن است که در گذشته بزرگان دین اگر می خواستند مبحثی را رسانه ای کنند وسایل ارتباط جمعی وجود نداشت و تنها به وسیله شعر و شاعران آن را به گوش مردم می رساندند. حسان ابن ثابت یکی از شاعران بلندپایه عرب است که قصیده ای زیبا درباره حدیث غدیر می گوید که بهترین دلیل برای امامت امام علی(ع) و ولایت ایشان است که همواره آن را در بین مردم می خواند.

انتهای پیام